‘We moeten laten zien dat we jonge mensen aannemen, voordat ze allemaal voor een andere carrière kiezen’

Regionale
samenwerking
in Zeeland

pijl-40-wit-marge

praktijkvoorbeeld
‘We moeten samenwerken om jonge leraren te behouden voor het onderwijs’

Anko van Hoepen stond als bestuurslid van de Zeeuwse Alpha Scholengroep aan de wieg van het Regionaal Transfercentrum (RTC) in Nederland. Met steun van het Sectorplan PO en het CAOP zetten de Zeeuwse schoolbesturen het eerste regionale transfercentrum op, om gezamenlijk het overschot en (inmiddels) naderende tekort aan leraren op te vangen. Dat ging niet zonder slag of stoot. ‘Het opzetten van ons RTC zou vandaag de dag een stuk sneller gaan.’

‘In Zeeland hebben we veel kleine schoolbesturen, die in hun eentje niet makkelijk boventallige leraren aan het werk krijgen of juist vervangers kunnen aannemen. Zeker met de Wet werk en zekerheid (Wwz) niet. Na zes keer invallen op een school zou een invalkracht door de Wwz al een vaste aanstelling moeten krijgen, of tussendoor zes maanden wat anders moeten gaan doen. Regionale samenwerking is voor ons dus essentieel. Wij hebben een flexpool met daarin leraren die een vast contract hebben bij een van de besturen, leraren met een flexibel contract en leraren die los invalwerk doen.

De leraren in deze pool vallen in op verschillende scholen bij verschillende besturen. De leraren met een vast contract zijn gewoon in dienst van een van de schoolbesturen en worden via detachering ingezet voor invalwerk bij andere besturen.’

Van overschot naar tekort
‘Wij zijn ongeveer zes jaar geleden begonnen met de samenwerking, eerst met een platform, daarna een coöperatie en in 2015 met de stichting Transfercentrum Onderwijs Zeeland (TCOZ). Toen we begonnen hadden we nog te maken met een overschot aan leraren, door het krimpende aantal leerlingen. De boventallige leraren konden we inzetten als vervanger op verschillende scholen. Het aantal leerlingen krimpt nog nu steeds, maar er gaan steeds meer leraren met pensioen. Daardoor krijgen we over een paar jaar te maken met een tekort aan leraren. Ook daar helpt het RTC bij, onder andere door net afgestudeerde Pabo-studenten in dienst te nemen. Dat is nodig.

blauwe-pijl

‘De discussie over het lerarentekort
komt nu pas echt op gang’

‘De pensioengolf die net is begonnen, gecombineerd met een afgenomen instroom bij de Pabo, belooft weinig goeds’

We moeten laten zien dat we jonge mensen aannemen, voordat ze allemaal voor een andere carrière kiezen. Een aantal jaar geleden hebben wij onderzoek laten doen naar de daling van het aantal leerlingen in Zeeland. Daaruit kwamen verontrustende cijfers naar boven over het aantal docenten in de regio. De pensioengolf die net is begonnen, gecombineerd met een afgenomen instroom bij de Pabo, belooft weinig goeds. Met het RTC kunnen de schoolbesturen samen proberen om toch mensen aan te nemen voor de toekomst. Door het risico te spreiden over de schoolbesturen is dat mogelijk.’

Opzetten RTC
‘Het RTC in Zeeland was het eerste RTC dat live ging. Dat viel niet mee. Er kwamen allerlei vragen boven, over pensioenopbouw, belasting, btw of de juiste formuleringen in statuten. Gelukkig kregen we veel steun vanuit het Sectorplan PO, waar het CAOP ook een belangrijke rol in speelt.

De subsidie, expertise en juridische kennis van het Sectorplan werkten als een katalysator. Wij hebben het RTC opgezet vanuit de coöperatie, in de hoop dat zoveel mogelijk besturen mee zouden doen. Dat was een klein beetje een gok, want we hadden een bepaalde omvang nodig om in aanmerking te komen voor subsidie vanuit het Sectorplan. Het was even spannend, maar gelukkig zagen de meeste schoolbesturen de noodzaak in van samenwerking. Ze doen bijna allemaal mee. Daar hebben we veel energie in gestoken, met informatie per email, bijeenkomsten voor besturen en overleggen met HRM’ers. De kwartiermaker van het TCOZ, inmiddels de directeur, heeft talloze bezoeken gebracht aan bestuurders en scholen. Doordat een RTC nog zo nieuw was, kostte het opzetten ervan veel tijd. Als wij ons RTC vandaag de dag opnieuw op zouden zetten zou dit een stuk sneller gaan.’

blauwe-pijl

‘Als eerste RTC live gaan viel niet mee’

blauwe-pijl

HRM
‘Naast de flexpool biedt het RTC ook voordelen voor de samenwerking op HRM-gebied. De meeste schoolbesturen in Zeeland zijn vrij klein, met een kleine, of helemaal geen HRM-afdeling. Door de krachten te bundelen kunnen we onze HRM-kennis verbreden, waardoor we kennis in huis hebben over bijvoorbeeld de Wwz. Verder zouden we graag meer samen willen werken met het voortgezet onderwijs, gemeentes en bibliotheken in de regio. Wat in ons RTC nog meer uit de verf mag komen is de werk-naar-werk-begeleiding. Denk aan leraren die toe zijn aan een nieuwe uitdaging, binnen of buiten het onderwijs. Daar zou het RTC nog meer voor kunnen betekenen.’

Vraagstuk voor heel NL
‘Doordat we in Nederland de afgelopen jaren in het po te maken hebben gehad met een leerlingenkrimp, zijn we pas laat na gaan denken over het naderende lerarentekort.

De discussie hierover komt nu pas echt op gang. In Zeeland is het al lastig om geschikte mensen te vinden. Als eenmaal duidelijk wordt dat er een schreeuwend tekort aan leraren is, zal de instroom op de Pabo’s weer toenemen. Maar voordat die studenten afgestudeerd zijn moeten we creatief zijn. Ook moeten we proberen om het carrièreperspectief van leraren te verbeteren, om zo het vak aantrekkelijker te maken. In de cao is het carrièreverloop heel strak geregeld. Wat mij betreft zou dit flexibeler mogen zijn. Ook qua salaris. Dat is noodzakelijk, al snap ik dat het lastig is om dit aan te pakken. Als alle leraren er één procent salaris bij zouden krijgen is dat bij elkaar natuurlijk een enorm bedrag voor de belastingbetaler.’

‘Door de krachten te bundelen kunnen we onze HRM-kennis verbreden’

Sectorplan PO
Een subsidieregeling om mobiliteit te bevorderen via regionale samenwerking, als oplossing voor de daling van het aantal leerlingen; met dat idee klopte het CAOP in 2013 aan bij het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Het CAOP startte vervolgens een zoektocht naar de mogelijkheden, bracht partijen bij elkaar, investeerde in de voorbereiding en zocht de ingewikkelde wet- en regelgeving uit. Dat resulteerde in april 2014 in het sectorplan PO: een initiatief van de sociale partners in het onderwijs, uitgevoerd door het Arbeidsmarktplatform PO en het Vervangingsfonds/Participatiefonds. Een sectorplan dat zorgde voor 582 fte aan banen via regionale transfercentra en 299 aanstellingen voor jonge leerkrachten.
Meer info: www.sectorplanpo.nl

Video
Delen

Uw naam

E-mail

Naam ontvanger

E-mail adres ontvanger

Uw bericht

Verstuur

Share

E-mail

Facebook

Twitter

LinkedIn